Phát biểu đề dẫn và khai mạc hội thảo, Phó Tổng Thanh tra nêu rõ tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa của hội thảo và đề nghị các đại biểu tập trung vào các nội dung chính là: Tình hình KN,TC đông người ở các địa phương, nguyên nhân chủ quan, khách quan, những khó khăn vướng mắc trong quá trình giải quyết, bài học kinh nghiệm rút ra từ giải quyết KN,TC đông người và đưa ra các đề xuất kiến nghị liên quan.

 

Ông Nguyễn Văn Hùng, Chánh Văn phòng Thanh tra TP Hồ Chí Minh cho biết, trong những năm qua, tại TP Hồ Chí Minh có nhiều dự án (D.A) xảy ra KN,TC đông người, như: D.A Thủ Thiêm, quận 2; khu công nghệ cao, quận 9… Người dân đã đồng loạt gửi đơn KN và kéo đến các cơ quan Nhà nước yêu cầu giải quyết. Ngay khi vụ việc xảy ra, được sự hỗ trợ của Thanh tra Chính phủ, các bộ,  ngành T.Ư, TP đã tập trung lực lượng giải quyết tại chỗ, không để khiếu kiện vượt cấp, vì vậy, tình hình đã lắng dịu. Sau khi phân tích nguyên nhân, ông Hùng kiến nghị, để giải quyết KN,TC đông người cần được sự quan tâm và đề cao vai trò trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, phải có sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, phải nhất quán trong việc ban hành chính sách, tránh điều chỉnh giá liên tục, gây thiệt thòi cho người chấp hành bàn giao mặt bằng sớm. Trên thực tế, nếu cần thiết thì áp dụng chính sách hỗ trợ hoặc các chính sách khác cho người KN.
 

Ông Nguyễn Đình Kiên, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bình Thuận cho rằng, nguyên nhân của tình hình trên là các văn bản pháp luật còn bất cập nên rất khó thực hiện, chính sách lại thường xuyên thay đổi. Hơn nữa, một số vụ việc địa phương đã có quyết định cuối cùng nhưng cơ quan T.Ư yêu cầu địa phương tiến hành rà soát và ra thông báo chấm dứt KN, đáng lý việc này phải do cơ quan T.Ư thực hiện thì lại đẩy cho địa phương. Đáng chú ý, một số công dân cố tình đi KN triền miên. Trong khi đó, vướng mắc hiện nay do chế tài không rõ ràng, dân chửi cán bộ tiếp dân ngay tại cơ quan nhưng không xử lý được. Vì thế, ông Kiên đề nghị phải có quy định xử lý hành chính bằng biện pháp phạt tiền và phạt ở mức ngày càng cao, nếu vi phạm nhiều lần phải xử lý hình sự.
 

Theo Chánh Thanh tra tỉnh Bình Dương Nguyễn Minh Giao, một trong những nguyên nhân gây KN,TC đông người là các D.A chỉ coi trọng lợi ích của chủ đầu tư, chủ D.A mà chưa quan tâm đến thiệt hại về mọi mặt của người dân bị ảnh hưởng. Có thực tế là, các D.A ở liền kề nhau nhưng áp giá đền bù khác nhau, có khi khác nhau ngay trong một D.A. Đa số người bị giải tỏa có cuộc sống không bằng nơi ở cũ. Do đó, cán bộ giải quyết KN,TC phải khách quan, minh bạch, phải vì dân. Ông Giao đề nghị, khi phê duyệt D.A, cấp thẩm quyền yêu cầu chủ đầu tư phải có phương án bố trí tái định cư cho người bị giải tỏa, xây dựng phương án bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy… Thanh tra Chính phủ và Bộ Công an sớm có thông tư hướng dẫn Nghị định 38/NĐ-CP về xử lý, giải quyết KN,TC đông người, xử lý hành vi gây rối trật tự trụ sở cơ quan, nơi công cộng.
 

Chánh Thanh tra tỉnh Tây Ninh Lê Thanh Hải chia sẻ kinh nghiệm giải quyết KN,TC đông người: Khi xảy ra KN,TC đông người, Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao các ngành thành lập đoàn, tổ, nhóm công tác, tổ chức đối thoại, tiếp xúc với từng hộ dân, yêu cầu từng hộ viết đơn, không chấp nhận đơn tập thể. Sau khi thu thập tài liệu, chứng cứ, tìm hiểu toàn diện vụ việc, đề xuất phương án giải quyết cho lãnh đạo. Có vụ việc gặp khó khăn, vướng mắc, tỉnh xin ý kiến của Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành T.Ư. Thời gian qua, Tây Ninh thực hiện chính sách hỗ trợ với các hộ dân bằng nhiều hình thức, như: Người nghèo không có đất sản xuất thì giao đất sản xuất, thiếu vốn thì cho vay vốn, nhà cửa dột nát thì xây nhà tình thương… được sự đồng thuận của người dân. Chính vì vậy, tỉnh đã giải quyết dứt điểm một số vụ KN,TC đông người ở nông trường, lâm trường, khu vực Hồ Dầu Tiếng…
 

Ông Hồ Văn Phúc, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Tiền Giang, kiến nghị, nơi nào, địa phương nào để xảy ra KN,TC đông người cần phải xem xét trách nhiệm của lãnh đạo, người đứng đầu và không xem xét thi đua hàng năm là một biện pháp cần thiết…
 

Phát biểu kết thúc hội thảo, Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh đánh giá cao ý kiến tham luận của các đại biểu, nội dung rất hữu ích, xuất phát từ thực tiễn sinh động, đã phản ánh đúng thực trạng KN,TC đông người xảy ra ở các địa phương và nêu rõ: Ban soạn thảo sẽ ghi nhận đầy đủ, tổng hợp các ý kiến đóng góp và  nghiên cứu đề xuất lãnh đạo Thanh tra Chính phủ trong thời gian tới.